دهلی نو، ۲۹ سپتامبر — یک تهیه‌کننده فیلم تلویزیونی چه ارتباطی با اتوبوس‌های برقی دارد؟ یا برای آن موضوع، یک شرکت نرم‌افزاری یا یک شرکت انرژی خورشیدی؟ پاسخ بسیار زیاد است، زیرا تلاش بزرگ هند برای اتوبوس‌های برقی ترکیبی شگفت‌انگیز از کسب‌وکارها را به این رقابت جذب کرده است.
شرکت Bansal Telefilms Pvt. Ltd مستقر در بهوپال، Stockwell Solar Services Pvt. Ltd مستقر در جایپور و Inventive Software Solutions Pvt. Ltd مستقر در آگره، از جمله پیشنهاددهندگان مناقصه دولتی اخیر برای بیش از ۳۶۰۰ اتوبوس برقی تحت طرح PM E-Bus Sewa هستند که در ۲۲ سپتامبر بسته شد، طبق فهرست پیشنهاددهندگان که توسط Mint بررسی شده است. احتمالاً این سفارش‌ها ظرف چند ماه آینده اعطا خواهند شد.
حضور این شرکت‌ها نشان می‌دهد که بازار اتوبوس برقی تحت حمایت دولت فراتر از تولیدکنندگان سنتی اتوبوس و اپراتورهای ناوگان در حال گسترش است. قوانین مناقصه گسترش یافته، فضای ورود شرکت‌های زیرساختی به این کسب‌وکار را با همکاری با تولیدکنندگان یا اپراتورها فراهم کرده است و فرصت‌هایی برای اداره اتوبوس‌ها با هزینه‌های یارانه‌ای ایجاد کرده است.
قوانین مناقصه پس از آن گسترش یافت که تولیدکنندگان تمایلی به پذیرش مسئولیت ساخت و بهره‌برداری از اتوبوس‌ها نداشتند و مسیر کنسرسیوم برای آنها، اپراتورها و شرکت‌های زیرساختی جهت ارائه پیشنهاد مشترک باز شد. مشارکت گسترده‌تر از زمانی که دولت بزرگ‌ترین مناقصه خود را برای ۱۰۹۰۰ اتوبوس برقی در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد، مشاهده شده است.
بررسی اسناد مناقصه توسط Mint نشان داد که شرکت‌های فعال در حوزه رسانه، انرژی خورشیدی و نرم‌افزار به طور فزاینده‌ای در مناقصات دولتی مربوط به عملیات اتوبوس برقی و توسعه زیرساخت‌های مرتبط شرکت می‌کنند.
مدیران و کارشناسان معتقدند این تحول در پی گسترش قوانین مناقصه توسط دولت رخ داده است تا شرکت‌های زیرساختی بتوانند در مناقصات شرکت کرده و برنده شوند، به شرطی که با تولیدکنندگان یا اپراتورهای اتوبوس همکاری کنند، چه به عنوان بخشی از پیشنهاد خود یا پس از دریافت اتوبوس‌ها برای بهره‌برداری در چارچوب مناقصه.
در این مناقصات، تولیدکنندگان اتوبوس مانند Tata Motors و Ashok Leyland به طور مستقیم شرکت نمی‌کنند و به جای آن به اپراتورهای ناوگان اتوبوس متکی هستند تا برای قراردادها درخواست دهند. پس از برنده شدن اپراتور، باید قراردادهایی با سازمان‌های حمل‌ونقل ایالتی امضا کند که بر اساس کیلومتر پرداخت می‌کنند و مدت قرارداد ۱۰ تا ۱۲ سال است. این اپراتورها اتوبوس‌ها را از تولیدکنندگان خریداری کرده و با شرکت‌هایی که می‌توانند در توسعه زیرساخت‌های لازم برای بهره‌برداری از این اتوبوس‌ها کمک کنند، همکاری می‌کنند.
گروه جدیدی از شرکت‌ها که به رقابت اتوبوس برقی پیوسته‌اند، می‌توانند اتوبوس‌ها را مستقیماً از تولیدکنندگان خریداری کرده و خودشان بهره‌برداری کنند یا با اپراتوری قرارداد همکاری امضا کنند که به آنها در خرید و مدیریت اتوبوس‌ها کمک می‌کند در حالی که آنها زیرساخت‌ها را توسعه می‌دهند.
شرکت Bansal Telefilms مستقر در بهوپال که در سال ۲۰۱۹ تأسیس شده، بخشی از گروه Bansal است که در حوزه‌های رسانه، ساخت‌وساز، آموزش و بهداشت و درمان فعالیت دارد. طبق اسناد ثبت شده، این شرکت در تولید و توزیع فیلم‌های تلویزیونی فعالیت می‌کند.
در قطعنامه‌ای به تاریخ ۶ آوریل، هیئت مدیره Bansal Telefilms قطعنامه‌ای را تصویب کرد که اهداف شرکت را گسترش داد و راه را برای ورود آن به بخش اتوبوس برقی هموار کرد.
«ادامه کسب‌وکار در زمینه ساخت، توسعه، حمل‌ونقل و جابجایی از طریق وسایل نقلیه (مانند اتوبوس‌های برقی، اتوبوس‌های معمولی و سایر وسایل حمل‌ونقل) و انجام قراردادها و زیرقراردادهای مرتبط با توسعه زیرساخت‌های مرتبط مانند عملیات/نگهداری وسایل نقلیه برقی، ایستگاه‌های شارژ وسایل نقلیه برقی، پایانه اتوبوس» بخشی از اهداف جدید شرکت طبق قطعنامه است که توسط Mint بررسی شده است.
شرکت Stockwell Solar مستقر در جایپور که در سال ۲۰۱۷ تأسیس شده، در پروژه‌های انرژی خورشیدی و انرژی‌های تجدیدپذیر فعالیت دارد. ماه گذشته، این شرکت اعلام کرد که وارد حوزه شارژ وسایل نقلیه برقی شده و به دنبال شریک برای گسترش کسب‌وکار است.
شرکت Inventive Software Solutions مستقر در آگره که در سال ۲۰۰۶ تأسیس شده، در حوزه فناوری و خدمات نرم‌افزاری فعالیت دارد و راهکارهای فناوری و زیرساختی برای برق و سایر خدمات عمومی از جمله تحلیل انرژی، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت شارژ وسایل نقلیه برقی ارائه می‌دهد.
شرکت‌های جدیدی که به طور سنتی در بخش خودروسازی فعال نبوده‌اند، در حالی وارد این حوزه شده‌اند که دولت توجه ویژه‌ای به بخش اتوبوس برقی با طرح PM E-Drive به ارزش ۱۱۹۰۰ کرور روپیه و طرح PM-eBus Sewa به ارزش ۲۰۰۰۰ کرور روپیه معطوف کرده است.
در طرح PM E-Drive، دولت ۲۰ تا ۳۵ درصد از هزینه پیش‌پرداخت ساخت اتوبوس برقی را پوشش می‌دهد که بیش از دو برابر هزینه اتوبوس دیزلی است. طرح PM-eBus Sewa نیز یارانه‌ای معادل ۲۴ روپیه به ازای هر کیلومتر برای ناوگان اتوبوس‌های برقی شهری فراهم می‌کند.
این تحول همچنین در پی حضور بازیگران جدیدی مانند Eka Mobility و PMI Electro Mobility است که مناقصات اتوبوس برقی اعلام شده توسط مرکز را تحت سلطه خود دارند و حدود دو سوم از بیش از ۱۷۰۰۰ اتوبوس سفارش داده شده توسط شرکت دولتی Convergence Energy Services Ltd (CESL) در چارچوب طرح PM E-Drive طی یک سال گذشته را به دست آورده‌اند.
«با افزایش سرعت راه‌اندازی اتوبوس‌های برقی در هند، کسب‌وکارهای بیشتری فرصت‌هایی برای تنوع‌بخشی به عملیات جدا از تولید پیدا می‌کنند. تولیدکنندگان در ساخت اتوبوس‌های برقی تخصص دارند، اما بهره‌برداری از آنها نیازمند مجموعه‌ای کاملاً متفاوت از مهارت‌ها و توانمندی‌ها است،» آمیت بهت، مدیر هند در شورای بین‌المللی حمل‌ونقل پاک گفت.
«این همان چیزی است که در اینجا می‌بینیم، با ظهور بازیگران جدید در حوزه عملیات اتوبوس برقی. اگر بازدهی کافی جذاب باشد، این کسب‌وکارها ممکن است فرصت را برای تغییر مسیر و تنوع‌بخشی بیشتر به بخش انرژی نوین ببینند،» بهت افزود. «اگرچه مشخص نیست این شرکت‌ها چگونه می‌خواهند اتوبوس‌های خود را تأمین مالی کنند و با چه کسانی شریک خواهند شد، گسترش دامنه شرکت‌های شرکت‌کننده می‌تواند خوب باشد اگر با توانمندی‌ها همراه باشد،» یک مدیر ارشد در یک شرکت تولیدکننده اتوبوس گفت. «اما این همچنین رقابت قیمتی را حتی دشوارتر برای پیش‌بینی خواهد کرد.»
اگرچه تأیید مستقل مشارکت در مناقصات گذشته دشوار است، سند خریدی که در مه ۲۰۲۶ توسط CESL منتشر شده نشان می‌دهد که Bansal Telefilms نیز یکی از شرکت‌کنندگان در مناقصه ۶۲۳۰ اتوبوس برقی است که این سازمان در ژانویه اعلام کرد. با این حال، این شرکت تاکنون هیچ سفارشی دریافت نکرده است.
در گذشته نزدیک، برخی از شرکت‌های جدید در مناقصات حضور نیافته‌اند.
«در مناقصات اخیر سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی باتری (Bess)، بازیگران جدیدی که تجربه مستقیم در این بخش ندارند نیز علاقه نشان داده‌اند، مشابه این مورد در اتوبوس‌های برقی. برخی از این مناقصات Bess نیز به دلیل عدم تحویل پروژه‌ها لغو شده‌اند،» شایماس داس، که بخش تحقیقاتی حمل‌ونقل برقی در مرکز پیشرفت اجتماعی و اقتصادی (CSEP) مستقر در دهلی نو را رهبری می‌کند، گفت.
CESL به Mint درباره مشارکت این شرکت‌ها تأیید داد. با این حال، Bansal Telefilms، Stockwell Solar و Inventive Software Solutions به درخواست‌ها برای اظهار نظر درباره مشارکت خود و تولیدکنندگان یا اپراتورهایی که به دنبال همکاری با آنها هستند، پاسخ ندادند.
وزارت صنایع سنگین که طرح PM E-Drive را مدیریت می‌کند و وزارت مسکن و امور شهری که طرح PM E-Bus Sewa را اداره می‌کند نیز پاسخگو نبودند.
هند در سال مالی ۲۰۲۶ تعداد ۵۳۵۶ اتوبوس برقی فروخت که ۳۷ درصد افزایش نسبت به سال مالی قبل داشت، داده‌های پورتال ثبت‌نام Vahan دولت نشان داد. این فروش‌ها توسط طرح‌های PM E-Drive و PM E-Bus Sewa تقویت شده‌اند که به طور مشترک از راه‌اندازی ناوگان اتوبوس برقی در بیش از ۱۰۰ شهر بزرگ هند حمایت می‌کنند.
سلب مسئولیت: این مطلب توسط خدمات محتوای دیجیتال HT با اجازه Mint منتشر شده است. برای هرگونه پرسش در خصوص این مقاله یا نیاز به محتوای دیگر، لطفاً با سردبیر به آدرس contentservices@htdigital.in تماس بگیرید.
